Tweede Platformbijeenkomst Zorgcontinuïteit

Dinsdag 1 november vond de tweede Platformbijeenkomst Zorgcontinuïteit plaats. Vertegenwoordigers van verpleeg- en verzorgingshuizen, maar ook van de GGZ en instellingen voor jeugd- en gehandicaptenzorg reisden af naar Conferentiecentrum Woudschoten in Zeist om de bijeenkomst bij te wonen.

Zorgcontinuïteit staat bij de meesten inmiddels hoog op de agenda en dat leidde tot geanimeerde, inhoudelijke discussies in de zaal. “We maken op deze manier heel goed gebruik van elkaars expertise”, stelde Ivonne Vliek van de Veiligheidsregio Utrecht tevreden vast.

Organisator Ivonne Vliek kondigde vooraf aan dit keer vooral verdieping en verbreding te willen bieden. “Het wordt een informatie-intensieve dag”, beloofde zij. Dat was met name het geval voor medewerkers uit de jeugd- en gehandicaptenzorg. Voor veel van hen was dit de eerste bijeenkomst over Zorgcontinuïteit. “Wellicht heeft u behoefte aan een inhaalslag. Wij praten u graag bij in een extra bijeenkomst”, sprak Vliek tijdens haar welkomstwoord.

Gevarieerd programma

Drie thema's stonden tijdens deze tweede Platformbijeenkomst centraal: De onzichtbare kwetsbare - de thuiszorg cliënt, Lessons learned van incidenten in de regio en tenslotte Brand veilig leven, een presentatie over de brandweer in ontwikkeling. De dag werd interactief afgesloten, met een tipje van de sluier van een nieuwe Serious Game. 

Ineke de Kam, senior adviseur bij Aveant, beet het spits af met een korte inleiding over zorgcontinuïteit in de thuiszorg. “Hoe kwetsbaar een thuiszorg cliënt tijdens een incident eigenlijk is, zagen wij tijdens het Ketelwagenincident in Amersfoort in 2007, de uitbraak van de grieppandemie in 2010 en de Moerdijkbrand eerder dit jaar. De belangrijkste vraag voor ons is: hoe houden we tijdens een incident contact met onze cliënten én met onze medewerkers?

Cliënten in kaart brengen

Voor het oplossen van dit vraagstuk, bundelden drie grote regionale thuiszorgorganisaties, Beweging 3.0, CZA (fusieorganisatie van Careyn, Zuwe en Aveant) en Vitras, hun krachten.
Deze samenwerking leidde tot de implementatie van een geavanceerd registratiesysteem, waarmee (thuis)zorgorganisaties altijd in contact kunnen blijven met cliënten en medewerkers. Ria Foeken, manager Backoffice bij Zuwe Zorg, vertelde er iets meer over. “Wij registreren onze cliënten niet alleen in het systeem, maar geven ook aan of zij medicijnen of zorg nodig hebben, of ze mobiel zijn. Dankzij deze labeling, kunnen we cliënten tijdens een ramp snel vinden en weten we precies wat zij nodig hebben. Hulpdiensten kunnen daar direct actie op ondernemen.”

'Lessons learned'

“Leren van incidenten uit de regio”, dat was vervolgens de insteek van de presentatie die Ivonne Vliek verzorgde. Aan de hand van drie actuele regionale incidenten nam zij met de aanwezigen een aantal 'lessons learned' door. De presentatie start met een kort filmpje over de brand bij verpleeghuis de Geinsche Hof in Nieuwegein, in juni 2011. Overal staan ambulances en brandweermannen zijn druk in de weer. Cliënten worden met of zonder bed naar buiten gebracht en omstanders schieten welwillend te hulp. “Maar met dit incident waren we er nog niet. In juli was er brand in Verpleeghotel Zeist en in augustus was het opnieuw raak bij Zorgcentrum Merenhoef.”

Al uit de eerste evaluatiemomenten van deze drie incidenten bleek dat er nog wel wat verbeterpunten zijn, weet Vliek. “Hou bij een ontruiming bijvoorbeeld rekening met de compartimentering in het gebouw. Dat geeft je meer tijd om te ontruimen”, tipt Vliek. En een uitwijklocatie direct naast de deur, zoals een recreatiezaal, een sporthal of een school, blijkt cruciaal voor een acute ontruiming. De zaal wordt onrustig wanneer Vliek adviseert altijd één iemand aan te wijzen als crisiscoördinator, één van de evaluatiepunten van de getroffen zorginstellingen zelf: “Zorg er vanaf het begin voor dat één iemand de situatie overziet en overal van op de hoogte is. Een hoofd BHV kan deze taak bijvoorbeeld op zich nemen.” Dit roept veel reacties op. In de praktijk blijkt het lastig op elk moment van de dag, en met name in de nacht, te kunnen beschikken over goed getrainde BHV'ers. En BHV'ers die vrij zijn en zich als nog op de plek van het incident melden, worden meestal niet doorgelaten. De politie sluit de omgeving immers direct af.” Deze constateringen zijn de start van een levendige discussie. 

Zorgcontinuïteitsplan

De discussie toont aan dat alle aanwezigen inmiddels bewust bezig zijn met zorgcontinuïteit, stelt Vliek. Ze heeft helaas geen oplossing voor alle vragen. “Maar waar het om gaat is dat jullie eventuele knelpunten kenbaar maken in het COPI, het overleg tussen de hulpdiensten ter plaatse. Op die manier waarborg je de zorgcontinuïteit zo goed mogelijk.” Vliek adviseert bovendien zoveel mogelijk aandachtspunten vast te leggen in het Zorgcontinuïteitsplan. “Bekijk goed waar je knelpunten verwacht en wat je kunt opnemen in dat plan. Kijk ook wat je nog mist in het planformat. Wij horen het graag als we het format kunnen verbeteren!” 

Brandveilig Leven

De presentatie van brandweerman Evert Bron, 'Brandveilig Leven' benadrukt nog eens hoe belangrijk het is dat iedereen tijdens een brand weet wat te doen. Bron laat zien dat een modern ingerichte kamer binnen drie minuten volledig kan uitbranden. “Zelfredzaamheid is dus van groot belang”, stelt Bron. “Wij zijn altijd snel ter plaatse, maar je moet toch rekenen op een gemiddelde aanrijtijd van acht minuten. Het is dus van belang dat je snel handelt en jezelf en minder zelfredzame mensen om je heen in veiligheid brengt.”

Serious gaming

Hoe het voelt om met een handicap uit je vertrouwde omgeving te worden gehaald, beleefden de aanwezigen aan het einde van de dag aan den lijve. Op verzoek van de Veiligheidsregio Utrecht ontwikkelde 2bSave, een organisatie voor veiligheid en zelfredzaamheid, een serious game om zorgpersoneel op en laagdrempelige manier te trainen. Deze game is naar verwachting eind februari helemaal af, maar in Zeist werd vast een tipje van de sluier opgelicht. Aanwezigen kregen met oordoppen, afgeplakte brillen en grind in de schoenen een handicap aangemeten en vervolgens werd de zaal ontruimd. “Wat voelt dat spannend”, was een van de reacties, “je bent compleet aan een ander overgeleverd!”

RISC: gekend worden door de hulpdiensten

De Veiligheidsregio Utrecht registreert momenteel alle riscico-objecten, zoals zorglocaties, in het informatiesysteem RISC. Dit is een centrale database waarin alle informatie over risico-objecten is opgenomen voor de verschillende hulpverleningsdiensten. Omdat er nog veel gegevens ontbreken, zal de VRU alle relevante organisaties en instellingen de komende maanden actief benaderen met het verzoek de gewenste gegevens aan te vullen. RISC is naar verwachting mei 2012 volledig operationeel.